Związek Żołnierzy Wojska Polskiego
Zarząd Główny

Adres Zarządu Głównego:
ul. Miklaszewskiego 5
02-776 Warszawa

tel. +48 727 008 000, + 48 727 008 001, + 48 727 008 002

Organizacja pożytku publicznego   KRS 0000141267

Aktualności

8 marca - Międzynarodowy Dzień Kobiet

Pomimo, iż formalnie Dzień Kobiet został ustanowiony w 1910r., należy pamiętać że święto płci pięknej obchodzone było już w starożytnym Rzymie pod nazwą Matronalia w pierwszym tygodniu marca. Mężczyźni wówczas wręczali kobietom prezenty i  spełniali ich życzenia.
   W czasach współczesnych dzień ten został zainicjowany 110 lat temu w Stanach Zjednoczonych, gdzie 8 marca w 1908 roku na ulicach Nowego Jorku odbył się marsz 15 tysięcy pracownic zakładów odzieżowych domagających się lepszych warunków pracy i bardziej sprawiedliwego traktowania kobiet w życiu społecznym, po tragicznym pożarze fabryki, w której zginęło ponad 100 kobiet. Marsz ten był inspiracją do trzymiesięcznego strajku wielu kobiet na przełomie 1909 i 1910 roku przeciwko wyzyskującym je pracodawcom, który później nazwano „powstaniem 20 tysięcy”.
    W 1910 r. międzynarodowe zgromadzenie kobiet-socjalistek pod przewodnictwem Klary Zetkin na konferencji w Kopenhadze ogłosiło ustanowienie Międzynarodowego Dnia Kobiet. W konferencji tej brało udział 100 kobiet z różnych państw, w tym trzy pierwsze na świecie, które zasiadły w Fińskim Parlamencie. Początkowo święto to było jedną z okazji do walki kobiet o równouprawnienie w życiu publicznym i otrzymywało różne daty w poszczególnych krajach. Powszechnie obchodzono je od 1911 roku. W 1914 roku ujednolicono datę Dnia Kobiet, wybierając 8 marca.
    W Polsce, Dzień Kobiet obchodzono oficjalnie już w czasach II Rzeczpospolitej, począwszy od 1924 roku. Po II wojnie światowej 8 marca stał się świętem państwowym, jednak specyficzne znaczenie uzyskał po 1965 roku. Jego symbolem stały się bowiem czerwone goździki i rajstopy - prezenty masowo wręczane w tym dniu paniom. W Polsce po przełomie politycznym 1989 roku święto to niesłusznie zaczęto utożsamiać z okazją o rodowodzie komunistycznym, co doprowadziło do chwilowej dewaluacji jego znaczenia. W 1993 roku Dzień Kobiet utracił status święta państwowego.
    Obecnie Dzień Kobiet przeżywa swoisty renesans. Wymowa święta nie ma bowiem charakteru propagandowego, ale posiada wymiar uniwersalny. Jest ono wyrazem szacunku dla kobiet i ich długiej walki o równouprawnienie. Nie dziwi więc, że 8 marca jest szczególnie chętnie celebrowany przez środowiska feministyczne, które tego dnia organizują liczne „manify”, mające na celu zwrócenie uwagi na wciąż aktualne problemy kobiet, promowanie równouprawnienia, walka z dyskryminacją, ze stereotypami w życiu zawodowym i politycznym. Święto to posiada wymiar międzynarodowy, jest celebrowane w większości państw świata i organizacjach międzynarodowych zwracających uwagę na rolę i znaczenie kobiet we współczesnym świecie.
    Od kilkunastu lat w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli w Dniu Kobiet odbywają się szczególne sesje, sympozja, konferencje zwracające uwagę na kobiety w sferze bezpieczeństwa w celu podniesienia poziomu świadomości społecznej, uwrażliwienia społeczeństwa na kwestie przemocy wobec kobiet, przemocy ze względu na płeć w celu zmiany kultury organizacyjnej instytucji bezpieczeństwa i armii.
    Sojusz Północnoatlantycki podobnie jak ONZ, OBWE, UE od podpisania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 „Kobiety, Pokój, Bezpieczeństwo” w 2000 r. zabiega o wzrost liczby kobiet w procesie kształtowania bezpieczeństwa w świecie, większy i efektywniejszy ich udział w misjach pokojowych, angażowanie przy stołach negocjacyjnych, zatrudnianie na stanowiskach decyzyjnych w strukturach państwowych, sferze bezpieczeństwa, życiu społecznym i politycznym. Podejmowane są liczne wysiłki w celu skutecznej ochrony kobiet w strefach konfliktów zbrojnych przed przemocą, gwałtami wojennymi, nierównym traktowaniem, dyskryminacją i  przeciwdziałanie tej przemocy poprzez systematyczną, powszechną edukację i uświadamianie w kwestiach polityki włączania kwestii równości płci i zasad zawartych w rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ 1325 „Kobiety, Pokój, Bezpieczeństwo” we wszystkie działania i szkolenia w armii.
    Z jak dużą powagą i szacunkiem traktowane są kwestie równości płci w Sojuszu świadczy powołanie przez Sekretarza Generalnego NATO Specjalnej Przedstawicielki ds. Kobiet, Pokoju i Bezpieczeństwa. Pierwszą osobą odpowiedzialną za te kwestie została ambasador Mari Skåre z Norwegii, która działała na rzecz wprowadzania rezolucji 1325 „Kobiety, Pokój, Bezpieczeństwo” w latach 2012-2014. Jej następczynią w latach 2014-2017 była ambasador Marriëta Schuurman z Holandii, którą zastąpiła od stycznia 2018 r. Clare Hutchinson z Kanady. Ma ona 10-letnie doświadczenie pracy jako partner NATO na stanowisku doradcy ds. Płci w Organizacji Narodów Zjednoczonych, w tym w Kosowie i Libanie.
    Ogłaszając nominację pani Hutchinson w listopadzie ub. roku, Sekretarz Generalny NATO Jens Stoltenberg powiedział: „Wzmocnienie pozycji kobiet jest nie tylko właściwym posunięciem, ale także mądrym postępowaniem: czyni kraje bezpieczniejszymi i bardziej stabilnymi”. NATO jest zdecydowane dokonać zmian, w tym poprzez nasze szkolenia i operacje”. Dodał: „Nadal musimy robić więcej, bo dla NATO pokój i bezpieczeństwo to nie tylko świat mężczyzn”.
   Słowa Sekretarza Generalnego NATO są potwierdzeniem opinii wyrażonej podczas ubiegłorocznej konferencji  z okazji Dnia Kobiet przez Specjalną Przedstawicielkę Sekretarza Generalnego NATO ds. Kobiet, Pokoju i Bezpieczeństwa. Marriët Schuurman – „Promocja równości płci i bezpieczeństwa integracyjnego jest naszą podstawową działalnością, zarówno pod względem doskonałości instytucjonalnej, jak i skuteczności operacyjnej. Ponieważ jest to nie tylko właściwa rzecz, ale także mądra rzecz do zrobienia”.
    Rokrocznie przy okazji Święta Kobiet Ambasadorzy NATO starają się omówić postępy we wdrażaniu planu działania na rzecz implementacji Rezolucji 1325 opracowanej przez NATO wraz z krajami partnerskimi.
    Podczas  ostatniego spotkania Sekretarz Generalny NATO Jens Stoltenberg powiedział: „Różnorodność czyni nas silniejszymi i skuteczniejszymi. Osiągnęliśmy znaczne postępy, ale musimy podjąć dalsze wysiłki, aby podtrzymać to, co już zostało osiągnięte, ale także zapewnić spójność”.
    NATO od dawna uznało znaczenie kobiet w siłach zbrojnych tworząc w 1976 r. Komitet ds. Kobiet w Siłach Zbrojnych NATO, który funkcjonuje do dnia dzisiejszego, jako przekształcony w 2009 r. Komitet NATO ds. Perspektywy Płci. Dziś Sojusz koncentruje się na kwestiach płci w szkoleniach i operacjach, współpracuje z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Czerwony Krzyż, aby chronić cywili i ma na celu promowanie kobiet na wszystkich szczeblach organizacji, począwszy od zastępcy sekretarza generalnego Rose Gottemoeller.
    31 stycznia 2018 r. w NATO specjalny wysłannik ONZ Angelina Jolie - Wysoki Komisarz ONZ ds. Uchodźców (UNHCR). spotkała się z Sekretarzem Generalnym Jens'em Stoltenbergiem i zastępcą sekretarza generalnego Rose Gottemoeller, a także z nowym specjalnym przedstawicielem Sojuszu ds. kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, Clare Hutchinson. Pani Jolie spotkała się również z Najwyższym Dowódcą Sił Zbrojnych w Europie, generałem Curtisem Scaparrottim i otrzymała informacje od doradców ds. Płci w Afganistanie i Kosowie.
Podczas wspólnego posiedzenia Rady Północnoatlantyckiej i Komitetu Wojskowego, pani Jolie i przedstawiciele Aliantów skupili się na wysiłkach NATO na rzecz zapobiegania przemocy na tle seksualnym i przemocy na tle płciowym oraz przedyskutowali, co jeszcze więcej może uczynić Sojusz. Sekretarz generalny Jens Stoltenberg chwalił jej „silny głos” i „wielkie przywództwo dla wzmocnienia pozycji kobiet i walki z przemocą seksualną”. Zwracając uwagę, że NATO opiera się na demokracji, wolności osobistej, rządach prawa i Karcie Narodów Zjednoczonych, Stoltenberg zwrócił uwagę na długą historię Sojuszu walki z ekstremistycznymi grupami, które gnębią kobiety, jak Taliban i ISIS. „NATO ma obowiązek być wiodącym obrońcą praw kobiet” - powiedział. Po spotkaniu sekretarz generalny Stoltenberg ogłosił, że „Specjalny wysłannik Jolie i ja zdecydowaliśmy się współpracować, koncentrując się na trzech kwestiach: szkoleniu, monitorowaniu i  sprawozdawczości oraz podnoszeniu świadomości”.
    NATO od lat prowadzi szeroko zakrojone szkolenia przed rozmieszczeniem żołnierzy i osób cywilnych w rejonach działań oraz wprowadza doradców ds. płci w prowadzonych operacjach. NATO nadal będzie działać na rzecz doskonalenia istniejących szkoleń w zakresie zwalczania przemocy seksualnej. Podstawowymi zadaniami dowódców NATO w tym obszarze są monitorowanie i sprawozdawczość, a Sojusz będzie działał szybciej i w sposób bardziej systematyczny umożliwiający postawienie sprawców przed wymiarem sprawiedliwości. Zwiększona świadomość pomoże zmienić przemoc ze względu na płeć w agendę i przyczyni się do zmiany zachowań. Pan Stoltenberg podkreślił: „Musimy świecić jasnym światłem w tych najciemniejszych zbrodniach”.
    W Polsce tegoroczne obchody Dnia Kobiet mają szczególne znaczenie w związku z obchodami setnej rocznicy przyznania praw wyborczych Polkom. Dzięki dekretowi Józefa Piłsudskiego Polska była jednym z pierwszych krajów, które przyznały prawa wyborcze kobietom. Uchwała przypomina, że 28 listopada 1918 r. Józef Piłsudski podpisał dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego. Określono w nim, że wyborcą do Sejmu jest każdy obywatel państwa bez względu na płeć. Ponadto do Sejmu mogli być wybierani wszyscy obywatele i obywatelki państwa posiadający czynne prawo wyborcze. Posłowie zaznaczyli, że Odrodzona Rzeczpospolita zapewniła Kobietom pełnię praw wyborczych.
    Ustanowienie przez Sejm w roku 2018 „Rokiem Praw Kobiet” jest wyrażeniem uznania dla pierwszych parlamentarzystek: Gabrieli Balickiej, Jadwigi Dziubińskiej, Ireny Kosmowskiej, Marii Moczydłowskiej, Zofii Moraczewskiej, Anny Piaseckiej, Zofii Sokolnickiej i Franciszki Wilczkowiakowej oraz wszystkich orędowniczek walki o równouprawnienie.
    Uczczenie tego jubileuszu jest szczególnie istotne ze względu na obecną sytuację Polek. Nieudana próba wprowadzenia całkowitego zakazu aborcji, ograniczenie dostępu do antykoncepcji, odrzucenie stosowania Konwencji o przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet, odcięcie od finansowania Centrum Praw Kobiet, likwidacja stanowiska Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania to ewidentne przykłady łamania praw kobiet w dzisiejszych czasach. Aktualna władza pogłębia także stereotypowe myślenie o roli małżeństwa, kobiety oraz mężczyzny, podtrzymuje opinię o niższości kobiety. W tej sytuacji niezwykle istotne są działania na rzecz walki z dyskryminacją kobiet i obrony ich praw, które obecnie w Polsce są zagrożone, natomiast w krajach europejskich stanowią normę. Jest to szczególnie przykre, bo przecież jako państwo należymy zarówno do NATO jak i Unii Europejskiej gdzie równość i prawa człowieka stanowią fundamentalne wartości, a w naszym kraju  są one po prostu łamane.
    Jesteśmy wdzięczne kobietom, które 100 lat temu wywalczyły w Polsce równe prawa obywatelskie dla siebie, swoich córek i wnuczek. Jako ich spadkobierczynie, szanujemy ich wysiłek, czujemy się zobowiązane nie trwonić ich dokonań, potrafimy też walczyć o swoje prawa, prawa człowieka, o godność ludzką, o prawo do decydowania o sobie. Nie pozwolimy sobie odebrać naszych praw i odrzeć nas z godności ludzkiej. W ostatnich latach kobiety dużo się wzajemnie uczą, uczą się solidarnie współpracować, wzajemnie wspierać, są coraz bardziej świadome swojej siły i wartości jaką stanowią w rodzinie, pracy w społeczeństwie. Nauczone doświadczeniem musimy wspólnie walczyć o nasze sprawy, nieustannie o nie dbać, chronić, kształtować świadomość społeczną i traktować je jak drogocenny skarb, który łatwo można utracić.
    Wszystkim Paniom z okazji Święta Kobiet życzę dużo siły i energii do pokonywania przeszkód, wiary w drugiego człowieka i jego wsparcie oraz dużo solidarności ludzkiej w dążeniu do lepszego jutra. Bądźmy silne, świadome własnych wartości i solidarne, konsekwentne oraz niezłomne w dążeniach do obrony naszych praw. Nie pozwólmy decydować o nas, bez nas.

kmdr w st. spocz. Bożena SZUBIŃSKA

 

« Powrót do listy