Związek Żołnierzy Wojska Polskiego
Zarząd Główny

Adres Zarządu Głównego:
ul. Miklaszewskiego 5
02-776 Warszawa

tel. +48 727 008 000, + 48 727 008 001, + 48 727 008 002

Organizacja pożytku publicznego   KRS 0000141267

Aktualności

Historia i teraźniejszość w Wojsku Polskim

W dniu 12 października 2017 roku Zarząd Wojewódzki Związku Żołnierzy Wojska  Polskiego we Wrocławiu zorganizował i przeprowadził konferencję poświęconą historii i teraźniejszości w Wojsku Polskim. Przypadł mi zaszczyt w niej uczestniczyć. Miejscem spotkania były udostępnione pomieszczenia konferencyjne wrocławskiego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych przy ulicy Legnickiej 65. Gospodarzem wspomnianego centrum jest Fundacja Wspierania Organizacji Pozarządowych „Umbrella”, z którą wojewódzka instancja naszego stowarzyszenia posiada odpowiednie porozumienie.
    Konferencja odbyła się zgodnie z „Porozumieniem o współpracy związków i stowarzyszeń wojskowych oraz organizacji pro obronnych we Wrocławiu”. Organizacje współpracujące w ramach tego porozumienia prowadzą aktywną działalność na rzecz integracji środowiska wojskowego mającego na celu zwłaszcza:
    - utrwalanie w pamięci społeczeństwa dziejów oręża polskiego oraz walk wyzwoleńczych Polaków;
    - upowszechnianie wiedzy o obronności i bezpieczeństwie państwa;
  - organizowanie lub współudział i uczestnictwo w sympozjach i konferencjach popularnonaukowych;
  - organizowanie, współorganizowanie i udział w uroczystościach z okazji świąt państwowych i wojskowych oraz rocznic ważnych wydarzeń historycznych.
   Rolę gospodarza konferencji pełnił Kolega płk Marian Dąbrowski, Prezes ZW ZŻWP, a w roli jej moderatora wystąpił Kol. płk Lucjan Ławniczek - Prezes koła ZŻWP „Ziemia Oleśnicka”. Wzięło w niej udział ponad 80 osób, a wśród nich zaproszeni goście oraz przedstawiciele współpracujących organizacji. Wśród nich znajdowali się: pełnomocnik Wojewody Dolnośląskiego ds. kontaktów z organizacjami pozarządowymi i kombatanckimi Damian Mrozek, Dyrektor Biura Cechu Rzemiosł Budowlanych Anna Smardzewska, Prezes Zarządu Okręgowego Związku Inwalidów Wojennych RP płk mgr Wojciech Olenderek, Prezes Dolnośląskiego Oddziału Związku Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego płk mgr Krzysztof Majer, Dyrektor Oddziału Wrocławskiego Instytutu Badań Naukowych im. gen. E. Rozłubirskiego płk dr Andrzej Kotliński, Prezes Zarządu Okręgu Towarzystwa Wiedzy Obronnej płk dr Władysław Tkaczew i Sekretarz płk mgr Aleksander Podolski, przedstawiciel Zrzeszenia Weteranów Działań Poza Granicami Państwa płk dypl. Ryszard Woźniak, Prezes Koła Nr. 5 Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ we Wrocławiu ppłk Andrzej Lazarek, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Policji Henryk Grotkiewicz, członkowie wrocławskiego Klubu Generałów WP z gen. dyw. Marianem Maindą na czele, były szef SG WP i wiceminister Obrony Narodowej generał Czesław Piątas, były Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. broni Mirosław Różański, były szef Departamentu Kadr MON gen. bryg. Zbigniew Jabłoński, były dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. dyw. Janusz Ornatowski, były szef sztabu Krakowskiego Okręgu Wojskowego gen. bryg. Zdzisław Wijas, byli Komendanci - Rektorzy WSO Wojsk Lądowych gen bryg. prof. Mariusz Wiatr i gen. bryg. Kazimierz Jaklewicz, wieloletni kierownik Zakładu Socjologii Grup Dyspozycyjnych Instytutu Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego prof., dr hab. Jan Maciejewski, a także Honorowy Prezes Zarządu Wojewódzkiego ZŻWP we Wrocławiu gen. bryg. Zdzisław Barszczewski, Honorowy Prezes Związku Żołnierzy Wojska Polskiego gen. dyw. dr Franciszek Puchała oraz wielu weteranów i kombatantów.
    Podczas konferencji zasadnicze referaty wygłosili: gen. bryg. Zdzisław Wijas, gen. broni Mirosław Różański oraz prof. dr. hab. Jan Maciejewski.
    W wielowątkowym referacie na temat „Dylematy i wyzwania środowiska wojskowego” gen. Zdzisław Wijas odniósł się do aktualnej sytuacji społeczno politycznej w kraju i na jej tle poruszył wiele aktualnych problemów dotyczących zarówno środowiska emerytów i rencistów wojskowych, jak i żołnierzy służby czynnej. Podkreślił zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa jakie wynika z głębokich podziałów w społeczeństwie i tzw. „wojny polsko polskiej”. Nie służy atmosferze życia społecznego totalna krytyka dokonań poprzedników i niszczenie autorytetów. Nigdy jeszcze nie zbudowano tak głębokich podziałów między żołnierskimi pokoleniami. Referujący ocenił, że w naprawie obecnego stanu RP nie do przecenienia może być rola Kościoła. Tylko Kościół mógłby skutecznie łagodzić podziały. Wskazał na niebezpieczeństwa płynące z zachowań części środowisk młodzieżowych, a zwłaszcza tzw. „kiboli” i „ONR - owców”. Zwrócił uwagę na negatywne skutki dla zdolności bojowej Wojska Polskiego płynące z upolityczniania kadry i dzielenia oficerów starszych, a zwłaszcza generałów na „prezydenckich” i „monowskich”. Dawał przykłady niewłaściwego pojmowanej i praktykowanej cywilnej kontroli nad wojskiem. W maju 1926 roku, żołnierz musiał strzelać do żołnierza, polała sie polska krew, w niby demokratycznym państwie. Wszystkie żołnierskie pokolenia boją sie takich sytuacji.
    Gen. Zdzisław Wijas wskazał na dewaluowanie przez niektórych historyków zasług żołnierzy walczących na frontach wschodnich. Nie ma podstaw, aby inaczej traktować zasługi żołnierzy walczących pod Lenino i pod Monte Casino. I tu i tam  bohatersko walczyli i ginęli polscy żołnierze. Ani o jednych, ani o drugich nie powinniśmy zapominać, a z pewnością nie powinno się wartościować przelanej przez nich krwi. Za niewłaściwe uznał bezkrytyczne gloryfikowanie zamachu majowego i „żołnierzy wyklętych”. Nie można akceptować działań, które oparte na przeinaczeniach i kłamstwie - mówił.
     Krytycznie odniósł sie do dewaluacji zasług żołnierzy służących w Siłach Zbrojnych PRL. Mówił m.in. :Wielowiekową ciągłości żołnierskich tradycji próbuje się naruszyć  w imię partyjnych interesów. Jednostronnie zerwanie przez MON w lutym ub. roku porozumienia o współpracy ze ZŻWP, w połączeniu z innymi nieprzyjaznymi działaniami świadczą, że rządzący mają w stosunku do żołnierzy będących już poza służba założoną strategię, która może bardzo niepokoić. Przypomniał, że od półtora roku próbujemy bezskutecznie odtworzyć poprzednie relacje z MON. Poddał krytyce dążenia rządzących do pozbawienia oficerów służących w PRL praw przez nich nabytych, co dobitnie wynika z projektu „Ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin” przygotowanego na wzór ustawy represyjnej dotyczącej funkcjonariuszy służb mundurowych podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Wskazał też na różnorodne skutki nowelizacji „Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej” po to tylko, by można było pozbawiać stopni wojskowych licznych grup żołnierzy w oparciu o niejasne kryteria. Ocenił, że mamy tu do czynienia z odpowiedzialnością zbiorową.
     Pozytywnie ocenił Apel XI Krajowego Zjazdu Delegatów ZŻWP. Poparł wysiłki ZŻWP na rzecz umacniania żołnierskiego koleżeństwa oraz obrony honoru i żołnierskiej godności. Akcentował potrzebę działań na rzec dobra wspólnego i udziału szeroko pojętej społeczności emerytów i rencistów wojskowych w życiu społeczeństwa obywatelskiego. Tylko takie społeczeństwo jest podstawową normą państwa demokratycznego. Poddał krytyce zjawiska tzw. „emigracji wewnętrznej” oraz nadmiernej liczby organizacji skupiających emerytów i rencistów wojskowych co istotnie osłabia to środowisk. Apelował o większy stopień ich integracji, oraz poprawę formy i treści miesięcznika ZŻWP - „Głosu Weterana i Rezerwisty”.
     Gen. Mirosław Różański w swoich niezwykle interesujących „Reminiscencjach” bogatych w przykłady zdarzeń z dowodzenia na różnych szczeblach organizacyjnych wojska zwrócił m.in. uwagę na potrzebę poszanowania młodych dowódców i ich pomysłów oraz stosowania nowoczesnych narzędzi w codziennej działalności dowódczej. Akcentował złożone problemy występujące we współpracy dowódców wojskowych z politykami oraz podziały jakie na tym tle powstają w środowisku kadry oficerskiej. Środowisko to od dwóch lat jest permanentnie dzielone i jest niezwykle trudno osiągnąć integrację. Dowódcom wyższych szczebli trudno jest oderwać się od polityki rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Coraz częściej zdarza się brak zrozumienia dla ich merytorycznych propozycji w tej dziedzinie. Budzi obawy forsowanie rozwoju Wojsk Obrony Terytorialnej kosztem zmniejszenia wydatków na rozwój wojsk operacyjnych, a także niezrozumiała wymiana oficerów wszechstronnie wykształconych i posiadających wieloletnie doświadczenie, mających zasługi procesie wprowadzania Sił Zbrojnych RP do NATO na oficerów młodszych wiekiem, bez doświadczenia, ale za to awansowanych w przyśpieszonym trybie. Coraz wyraźniej widać zwiększające się opóźnienia w realizacji przyjętych planów modernizacji Sił Zbrojnych RP.
     Prof. dr hab. Jan Maciejewski wygłosił interesujący referat na temat: „Oficerowie jako elita w wojsku i w społeczeństwie”. socjologia wojska to wyodrębniona dziedzin socjologii ogólnej. Zwrócił uwagę, że ceniona jest ona w innych państwach NATO. Niestety, w Polsce od niedawna nie jest doceniana - wyprowadzono ją nawet z programów kształcenia w wyższych szkołach oficerskich. Według socjologów elity to grupy społeczne sprawujące władzę polityczną, ekonomiczna i kulturową, a także związana z portalami społecznościowymi. W ślad za tym mamy do czynienia z elitami politycznymi, ekonomicznymi, biznesowymi, i społecznymi. Podnoszą one jakość życia społecznego. Oficerowie w specyficzny sposób sprawują te rodzaje władzy w stosunku do struktur organizacyjnych wojska. Dowodzenie jest szczególnym typem działalności społecznej. W zależności od szczebla organizacyjnego wojska mamy do czynienia z elitami w postaci korpusów oficerów młodszych, oficerów starszych i generałów. Oficerowie stanowią w Polsce osobowy wzór patrioty, poświęcając swoje zdrowie, a nawet życie. Posiadają oni swoją tożsamość związaną z dowodzeniem, z przywództwem. Współcześnie są też menadżerami.
     Po wysłuchaniu referatów głos w dyskusji zabrali m.in.: gen. bryg. dr Zdzisław Rozbicki, mjr Krzysztof Derenowski, gen. dyw. Janusz Ornatowski, st. szer. rez. Zbigniew Koperski i gen. dyw. dr Franciszek Puchała.
    Gen. Zdzisław Rozbicki skupił się na potrzebie kształtowania widomości historycznej Polaków, a zwłaszcza ich młodego pokolenia. Gen. Janusz Ornatowski swoje wystąpienie poświęcił przypomnieniu zasług Wojska Polskiego w powojennej historii kraju. Mjr Krzysztof Derenowski wspomniał o swojej wieloletniej działalności w roli archiwisty wojskowego.
    Z upoważnienia Prezydium Zarządu Głównego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego władzom wojewódzkim Związku wyraziłem podziękowanie za zorganizowanie interesującej konferencji i możliwość w jej uczestniczeniu. Przypomniałem dotychczasowe i podejmowane aktualnie działania Zarządu Głównego Związku mających na celu przeciwdziałanie uchwaleniu przez parlament projektów „Ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin”, zmiany „Ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP” oraz współpracę z Zarządem Głównym Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych w pracach nad obywatelskim projektem ustawy o zmianie ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
    Odnosząc się do problemu apolityczności wojska i podziałów oficerskiego środowiska  przypomniałem, że problemy z tym związane noszą już historyczny charakter. Dzielenie żołnierskiej krwi na lepszą i gorszą ma w naszych dziejach długą tradycję, sięgającą jeszcze lat trzydziestych. Wtedy to piłsudczycy traktowali oficerów i kombatantów Błękitnej Armii gen. Hallera jako żołnierzy „gorszego (niż legioniści) sortu”. Innym przykładem kłopotów z apolitycznością wojska i podziałami środowisk oficerskich jest zamach majowy 1926 roku i haniebne traktowanie jego przeciwników przez oficerów sanacyjnych (Bereza Kartuska). Podczas II wojny światowej miało miejsce rozliczanie generałów za katastrofę państwa we wrześniu 1939 roku i zsyłanie oficerów sanacyjnych, przeciwników generała Władysława Sikorskiego do obozu karnego na Wyspie Węży. Specjalnej komisję do zbadania „ostatnich zdarzeń w Polsce i ustalenia ich przyczyn” powołanej w Paryżu w październiku 1939 roku. przewodniczył generał Józef Haller.
    Nawiązując do uprawianego przez niektórych historyków pomysłu pogardy dla zasług żołnierzy 1. i 2. Armii Wojska Polskiego przypomniałem słowa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy, wypowiedziane w dniu 29 kwietnia br. na jednym z najważniejszych miejsc polskiej martyrologii, na Cmentarzu w Siekierkach nad Odrą, gdzie pochowano prawie 2000 żołnierzy 1. Armii WP: „Krew przelana za ojczyznę jest jedna, krwi przelanej za Ojczyznę nie wolno w żaden sposób dzielić i nie wolno w żaden sposób dzielić tych, którzy za ojczyznę polegli. Tak jak powiedziałem w dniu inauguracji mojej prezydentury, gdy obejmowałem zwierzchnictwo nad wojskiem polskim, stojąc przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie: czy szli ze Wschodu, czy z Zachodu, ci żołnierze szli po to, by Polska była wolna - o nią walczyli i za nią ginęli”.
    Miłym akcentem spotkania było uhonorowanie generałów Mirosława Różańskiego i Zdzisława Wijasa oraz prof. dr hab. Jana Maciejewskiego  Medalem Pamiątkowym Związku Żołnierzy WP i Towarzystwa Wiedzy Obronnej oraz Albumem „100. rocznica odzyskania niepodległości 1918-2018” za zasługi wniesione w popularyzację spraw wojska oraz przeprowadzenie konferencji.
    Niejako drugą częścią konferencji było uroczyste spotkanie członków związków i stowarzyszeń służb mundurowych poświęcone 74. rocznicy Chrztu Bojowego 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pod Lenino zorganizowane przez Związek Weteranów i Rezerwistów WP na Cmentarzu Żołnierzy Polskich przy ul. Grabiszyńskiej.

Franciszek Puchała

 

« Powrót do listy